Sosyal Medya Detoksu

     


    Sosyal medya, çoğumuzun serbest zamanını harcadığı, sınırsız içerik ve milyonlarca insana kolaylıkla ulaşabildiği bir alan. Bu alan içerisinde reklamlara, suni gündemlere, influencer kültürüne, linç ve karalama kampanyalarına, sahte veya çarpıtılmış haberlere, manipülatif söylemlere, dezenformasyona maruz kalabiliyoruz. Detoksu uygularken bana sorulan sosyal medya detoksunun faydaları, sosyal medya detoksu yaparken kullanılacak uygulamalar, karşılaşılan zor durumlar, sosyal medya detoksu neden yapılır gibi sorulara açıklık getirmeye çalışacağım.


    Son dönemde ekran sürem bir hayli artmıştı. Bu sürenin büyük bir kısmını sosyal medya uygulamaları oluşturuyordu. Bunun dışında gündemden bir süre uzak kalmak, çalışmaya vakit ayırmak, sosyal medya kullanmamanın etkisini görmek ve bu süreci başarılı bir şekilde tamamlayabilir miyim sorusuna cevap bulmak için bu kararın verilmesinden 5 saat sonra detoksa başladım. Bu kararı vermemdeki diğer bir etken de YouTube'da ansızın önüme düşen -sosyal medya o kadar da kötü değil mi yoksa...- James Scholz isimli kanalın "Study with me live pomodoro 12 hours" ve "How I studied for 12 hours a day for over a year" videoları oldu. Videolar özetle vintage tasarımlı bir odada pomodoro tekniği kullanarak her gün 12 saat çalışan, bunu bir yıldan uzun süredir yapan James Scholz'un çalışma anları ve pomodoro molalarında seyircilerle ufak sohbetler ettiği yayınlar şeklinde işliyor. Bundan ilham alarak, sosyal medya detoksunun yanında her gün 8 saat çalışabileceğim bir düzen oluşturmayı denedim.


    Başlamadan önce basit ve kesin çizgileri olan kurallar ve hedefler koydum. Sosyal medyanın hiçbir şekilde kullanılmaması, ilgi duyduğum alanlarda günlük 8 saatlik çalışma diliminin tamamlanması, bu çalışma dilimi tamamlanmadan herhangi bir dikkat dağıtıcı ve zaman öldürücü bir uğraşa girilmemesi detoksun kırmızı çizgileriydi. Hedeflerim ise, üzerimdeki sorumluluklarımın tamamını bitirmek, kağıt üzerindeki notlarımı dijitalleştirmek ve tekrar etmek, okuma rutinini sürdürmek, detoksun sonuçlarını kayıt altına almak ve unuttuğum kitaplarda göz gezdirmekti.

    



    Saat 00.00'ı gösterdiğinde tüm sosyal medya uygulamalarını sildim. Bilgisayardan erişimi engellemek için BlockSite isimli bir tarayıcı eklentisini kurdum. Google Chrome için üretilen bu eklentiyi "Install Chrome Extensions" isimli eklentiyi kurarak Opera'da da kullanabilirsiniz. (BlockSite Link) Pomodoro tekniği için Forest isimli uygulamayı kullandım. Forest uygulamasında bir süre ve ağaç cinsi seçerek süreyi başlatıyorsunuz. Uygulamayı aşağı indirmeniz durumunda ağacınız kuruyor, süreyi başarıyla tamamladığınızda ağacınız ormanınıza dikiliyor. (Forest Android | Forest iOS)


    İnsanlar genellikle gününün ilk zamanlarını telefondaki bildirimlerini, sosyal medya hesaplarını veya mesajlarını kontrol ederek geçiriyor. İlk gün uyanıp telefonuma baktığımda sosyal medyanın eksikliği bariz bir şekilde belli oluyordu; çünkü telefondaki uygulamalarım silinmişti. 40 dakika çalışma 10 dakika mola şeklinde 8 saatlik süreci başlattım. 10 dakikalık molalarda genellikle yaptığım işle ilgili bir şey düşünmeyerek, evde ufak turlar atarak, herhangi aktif bir iş yapmayarak geçirdim. Bu sayede o 10 dakikalık sürede bir çeşit resetlenme etkisi yaratabiliyordum ve işe döndüğümde etkin bir şekilde çalışabiliyordum.


    Çalışma sürecim içerisinde sosyal medyanın eksikliğini hissetmiyordum. Mola zamanlarında telefonu kullanmadığım ve dikkat dağıtıcı herhangi bir bildirim gelmediği için mola sürelerini aşmıyor ve yaptığım işe kolay bir şekilde geri dönebiliyordum.



      Açıkçası ilk günler beklediğimden kolay geçti. Ben zorlayıcı olacağını ve sağlam bir iradeye ihtiyacım olduğunu düşünürken uzun zamandır böyle bir boş vakte ihtiyacım olduğunu fark ettim. Sosyal medyayı aradığım durumlar genellikle artık alışkanlık hâline gelmiş durumlardı. Uyandıktan sonra, yemek yerken, eve döndüğümde ister istemez aklıma gelebiliyordu. Zaman biraz daha ilerleyip alışkanlıklar kırıldıktan sonra bu durum yerini meraka bıraktı. Televizyon da izlemeyen biri olarak sosyal medya detoksu yaptığım süreçte ülkenin gündemi ve olan olaylar hakkında herhangi bir fikrim yoktu. Doğrusu olmamasını da istiyor, çevremdekilere gündem hakkında beni bilgilendirmemesini rica ediyordum. Bu sayede başka insanların belirlediği gündemleri takip etmek yerine insani bir ihtiyaç olarak biraz daha içe dönüp kendi gündemimi oluşturuyordum.


    Her gün aynı istek ve motivasyonla uyanmadığımız için sosyal medya detoksu sürecinde belli zorluklar yaşayabiliyoruz. Bazı günler vakit ayırmak istediğiniz şeyi yapmak zor geliyor olabilir ya da yaptığınız şeyden verim alamıyor olabilirsiniz. Bu durumlarda hedeflerinizi basit parçalara ayırarak belli bir kısmını halledebilir veya aynı öneme sahip fakat daha az enerji isteyen uğraşlarınızla ilgilenebilirsiniz.




    Bu sürece ilk etapta hazzı ertelemek, sınırlarını zorlamak, kendini kısıtlamak gibi bir düşünceyle başlasam da süreç ilerledikçe benim için zevkli bir hâle gelmeye başladı. Detoks boyunca birçok yeni şey öğrendim, kendime ayıracak geniş bir zaman dilimi buldum, verimlilik ve zaman yönetimi konusunda belli teknikleri test edip verimliliğini ölçme şansım oldu, tekrar etmenin önemini ve unuttuğum ne kadar fazla şeyin olduğunu fark ettim, belirli fikirleri detaylı düşünmek/geliştirmek için yeterli koşulları oluşturdum, sosyal medyadaki kaos ortamından kendimi soyutlayarak bir süre gündemden uzak kalıp dinlendim. Bu bakımdan sosyal medya detoksunu, sosyal medyada uzun süre vakit geçiren veya olumsuz etkisini üzerinde hisseden kişilerin deneyimlemesi gereken bir süreç olarak değerlendiriyorum.


   Sosyal medyada insanların radikalleşmesi ve echo chamber yaratmasından da bahsettiğim "Taraf Ol!" isimli yazımı ve sosyal medyanın topluma etkisine değindiğim "Hız Çağında Yavaş Yürüyenler" isimli yazılarımı da okumanızı tavsiye ederim.

Yorum Gönder

0 Yorumlar